Dirofilarioza u psa – choroba przenoszona przez komary część 1

czytania opublikowano

Ilustracja przedstawiająca leżącego psa na trawie

Dirofilarioza u psa to choroba pasożytnicza wywołana przez inwazję nicieni Dirofilaria. Pasożyt ten by zarazić wykorzystuje wektora - komara. Dirofilarioza dzieli się na dwa rodzaje, w zależności od gatunku pasożyta, na dirofilariozę podskórną i sercową. Dirofilarioza do niedawna uważana była za chorobę występującą głównie w regionach o ciepłym, wilgotnym klimacie, lecz od kilku lat obserwuje się w naszej szerokości geograficznej stale powiększający odsetek psów zarażonych nicieniami Dirofilaria. Zapraszamy do dalszej części artykułu.

Komary – wektor dirofilariozy u psa

Komary, ze względu na niezwykłą liczebność oraz mnogość gatunków (3,5 tysiąca!), a przede wszystkim specyficzny sposób odżywiania są jednym z najczęściej występujących w przyrodzie wektorów chorobotwórczych.

Samica komara do produkcji jaj potrzebuje krwi organizmów stałocieplnych.

Podczas żerowania na skórze swej ofiary samica komara wpuszcza do krwioobiegu żywiciela kroplę śliny, co zapobiega krzepliwości i usprawnia pożywianie się. Ślina komara zawiera substancję podrażniającą i dlatego ślad po ukłuciu komara swędzi. Lecz świąd nie jest jedyną konsekwencją ukąszenia przez komara.

Komary są wektorami wielu groźnych chorób, stanowiących niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia zarówno zwierząt, jak i ludzi.

Zmiany klimatyczne oraz wzmożona częstotliwość podróży do ciepłych krajów turystów zabierających ze sobą zwierzęta domowe, spowodowały rozszerzenie zasięgu nicieni Dirofilaria na tereny dotychczas dla nich nieosiągalne, w tym Polskę.

Jako że turyści wybierający się w podróż, zabierają ze sobą najczęściej psy, to właśnie te zwierzęta stały się rezerwuarem tropikalnych patogenów oraz ofiarami chorób pasożytniczych przenoszonych przez komary.

Dirofilarioza u psa – cykl życiowy

Dirofilarioza atakuje psy, koty lub fretki. Choroba posiada potencjał zoonotyczny, więc człowiek również jest zagrożony inwazją nicieni wywołujących dirofilariozę.

Dirofilarioza wywoływana jest przez nicienie rodzaju Dirofilaria. Dirofilaria repens odpowiedzialne są za podskórną wersję choroby, a D. immitis, za dirofilariozę sercową (robaczycę serca).

Nicienie Dirofilaria do odbycia pełnego cyklu życiowego potrzebują dwóch żywicieli. Żywicielem pośrednim są samice komara.

Podczas pożywiania się komar przekazuje do krwioobiegu żywiciela ostatecznego larwę nicienia w trzecim stadium.

Samica komara zaraża się mikrofilariami, larwami nicieni w stadium pierwszym. W organizmie komara może znajdować się jednocześnie do trzech larw. Większa ilość nicieni jest zabójcza dla owada.

Larwa nicienia przechodzi w organizmie komara dwukrotną wylinkę, by w fazie trzeciej stać się gotowa go przemieszczenia na żywiciela ostatecznego.

Dirofilaria przebywają w organizmie żywiciela pośredniego od 2 do 3 tygodni.

Po przedostaniu się do krwioobiegu zwierzęcia, larwy przemieszczają się do tkanki podskórnej (D. repens) lub do tętnicy płucnej i komory serca (D. Immitis).

Dirofilaria podskórna Dirofilaria repens

Dirofilarioza podskórna najczęściej przebiega u psów bezobjawowo, a do diagnozy dochodzi przypadkowo, podczas rutynowej wizyty w klinice weterynaryjnej lub wskutek interwencji chirurgicznej.

Pasożyty lokują się w tkance podskórnej, tworząc w różnych częściach ciała psa bezbolesne (przeważnie) guzy o wielkości około 2 cm. Innymi objawami inwazji nicieni są:

Nicienie mogą również ulokować się z innych niż skóra tkankach, takich jak worek mosznowy lub spojówka.

Diagnostyka dirolfilariozy podskórnej u psa

Z powodu coraz częściej zauważanych przypadków dirofilariozy podskórnej w Polsce, zaleca się, by wszystkie psy, u których zaobserwowano guzki i nietypowe oznaki dermatologiczne, były przebadane w kierunku wykluczenia obecności D. repens.

Diagnoza stawiana jest po stwierdzeniu obecności pasożyta w próbkach ze zmienionych chorobowo tkanek.

Oprócz badania histopatologicznego wykonuje się test urządzeniem ultrasonograficznym.

Na razie brak na rynku szybkich testów diagnostycznych, które umożliwiałyby rozpoznanie robaczycy z krwi czworonożnego pacjenta, bez konieczności pobierania próbek.

Badanie krwi (test Knotta) na obecność mikrofilarii może przynieść fałszywie ujemny wynik z powodu fazy rozwojowej nicienia, gdy larw nie ma we krwioobiegu zwierzęcia.

Leczenie dirofilariozy podskórnej u psa

Leczenie odbywa się za pomocą chirurgicznego usunięcia zmian ze skóry zwierzęcia i na podawaniu preparatów zwalczających pasożyty.