Co zrobić po wyciągnięciu kleszcza u psa

czytania opublikowano

Ilustracja przedstawiająca kleszcza i psa w tle

Kleszcz u psa! Co robić?! Wprawdzie silne mrozy i obfite opady śniegu, jakie ostatnio nawiedziły Polskę, na chwileczkę obniżyły aktywność kleszczy, lecz już słupki termometrów powędrowały w górę i kleszcze zaczynają szukać pożywienia. Co powinniśmy wiedzieć o życiu kleszczy, by zabezpieczyć siebie i psa przed tymi groźnymi pajęczakami? Jak usunąć pasożyta i co zrobić po usunięciu kleszcza u psa?

Kleszcz – wektor niebezpiecznych chorób zwierząt i ludzi

Kleszcz należy do pajęczaków żywiących się krwią ssaków. Samo pożywianie się kleszcza krwią nie stanowi niebezpieczeństwa dla zdrowia żywiciela, lecz podczas żerowania kleszcz może zainfekować organizm gospodarza patogenami, które bytują w przewodzie pokarmowym owada. Drobnoustroje, dla których kleszcz jest żywicielem mogą wywołać u zwierząt i ludzi bardzo groźne choroby.

Choroby przenoszone przez zarażone kleszcze

Patogeny przenoszone przez kleszcze zagrażają zarówno zwierzętom, jak i ludziom.

W jaki sposób kleszcz zaraża swą ofiarę patogenami chorobotwórczymi?

Kleszcz po wkłuciu się w skórę żywiciela, przygotowuje sobie miejsce żerowania. Tworzy niewielką jamkę, do której napływa krew i płyn tkankowy. Aby ofiara nie poczuła momentu inwazji, kleszcz wpuszcza do krwioobiegu żywiciela wraz ze śliną, substancję znieczulającą. Płyn ten ma jeszcze jedną właściwość: zapobiega krzepnięciu krwi.

Podczas żerowania, kleszcz na zmianę pobiera krew z jamki i wpuszcza do niej substancję znieczulająco-przeciwzakrzepową. Wymiana płynów z przewodu pokarmowego kleszcza a krwioobiegiem żywiciela jest momentem zarażania zwierzęcia.

Gdzie można spotkać kleszcza?

Kleszcz pospolity Ixodes ricinus to najczęściej spotykany w Polsce rodzaj pajęczaka z rodziny kleszczowatych. Kleszcz pospolity upodobał sobie tereny wilgotne (powyżej 80% wilgotności), czyli miejsca zacienione, takie jak lasy mieszane, liściaste, z bogatym poszyciem, gdzie może się schronić w czasie srogiej zimy.

Niestety, kleszcz ten wciąż rozszerza obszar swojego żerowania i można go spotkać na terenie miejskich lasów, parków, terenów rekreacyjnych oraz w przydomowych ogródkach i na działkach. Jeden warunek rozwojowy nie uległ zmianie: kleszcz w dalszym ciągu preferuje miejsca wilgotne.

Ixodes ricinus nie jest jedynym obecnym w Polsce kleszczem. W tych samych bowiem miejscach jego bytowania możemy spotkać Dermacentor reticulatus, Ixodes hexagonus czy Rhipicephalus sanguineus. Warto sięgać po preparaty skuteczne wobec wszystkich żyjących w kraju pasożytów.

Pamiętaj!

Kleszcz wybiera miejsca zacienione, gdyż źle znosi pełną ekspozycję na promienie słoneczne i suchą ściółkę. Często można go spotkać w paprociach, wśród krzaków jagód, borówek, leszczyn.

W jaki sposób atakuje kleszcz?

Mitów i przekłamań na temat kleszczy jest wiele. Jednym z nich jest sposób inwazji.

Kleszcz nie atakuje z drzew i wysokich gałęzi.

Kleszcze wyczekują na odpowiednią chwilę do ataku na czubkach wysokich traw, na zwieszających się nisko gałęziach krzaków, do 1, 5 metra nad ziemią.

Osoba, która zauważyła kleszcza wysoko na swoim ciele często nie zdaje sobie sprawy, że kleszcz nie spadł z góry, a po prostu wspiął się po nogawce, rękawie czy ubraniu w poszukiwaniu najlepszego miejsca do wkłucia się.

Kleszcz przeważnie wybiera miejsca tuż przy ścieżkach, trasach, po których przemieszczają się zwierzęta. Momentu przeniesienia kleszcza na skórę po prostu się zwykle nie zauważa.

Kiedy kleszcze są najbardziej aktywne?

Kiedyś “sezon kleszczowy” trwał od wiosny do późnej jesieni, a srogie mroźne i śnieżne zimy skutecznie usypiały aktywność tego pasożyta. Niestety aktualne przemiany klimatyczne i zmiana charakteru sezonu jesienno zimowego sprzyjają całorocznej aktywności kleszczy. Nawet w środku zimy, w lecznicach weterynaryjnych notuje się przypadki zachorowań na choroby odkleszczowe. Wraz ze zmieniającym się klimatem, zmieńmy harmonogram profilaktyki dla naszych czworonogów. Profilaktyka powinna być prowadzona 12 miesięcy w roku.

Co zrobić, gdy kleszcz wbił się w skórę?

Przede wszystkim nie czekać aż sam odpadnie!

Czas pełni istotną rolę w zarażaniu się od kleszcza drobnoustrojami. Patogeny znajdujące się w jelicie kleszcza przenoszą się do krwioobiegu żywiciela w ciągu 12 – 24- 48 godzin od momentu wkłucia.

Niezależnie od tego, czy kleszcz wbił się w skórę psa czy jego opiekuna, należy go jak najszybciej usunąć!

Jak prawidłowo usunąć kleszcza?

Zanim przejdziemy do omawiania prawidłowego sposobu usuwania wbitego kleszcza, należy zweryfikować szkodliwe mity krążące wśród ludzi.

Mit nr 1 - smarowanie masłem / olejem / spirytusem…

OBALAMY: Wbitego w skórą kleszcza absolutnie nie wolno niczym smarować ani przypiekać!

Odcięcie kleszczowi dostępu do powietrza poprzez pokrycie go masłem czy inną substancją może spowodować silną reakcję o podłożu stresowym, której efektem będzie wyrzut treści żołądkowej kleszcza do krwiobiegu, czyli zakażenie patogenami.

Mit nr 2 - wykręcać w prawo czy w lewo? …

OBALAMY: Kleszcza się nie wykręca przy wyjmowaniu!

Kleszcz jest wbity w skórę za pomocą aparatu gębowego, hypostome. “Żądło” zbudowane jest z długiego rzędu symetrycznie ułożonych kolców. Nie ma żadnego powodu, by obracać pasożyta przy wyciąganiu. Dodatkowy ruch obrotowy wydłuża czas wyjmowania kleszcza i zwiększa ryzyko torsji u kleszcza.

Mit 3 - Kawałek kleszcza w skórze może spowodować chorobę...

OBALAMY: Jeśli w skórze po wyjęciu kleszcza zostanie kawałek (głowa), ale pozostała część została usunięta sprawnie, to nie powinno to powodować zarażenia.

Czasami zdarza się, że niecały kleszcz jest usunięty ze skóry i po wyciągnięciu pasożyta widzimy, że jakiś niewielki czarny element został w skórze. Najczęściej nie jest to głowa pajęczaka, a część aparatu gębowego. Można spróbować usunąć ją delikatnie i ostrożnie przy pomocy igły iniekcyjnej. Jeśli zaś nie czujemy się pewnie to poprośmy o pomoc lekarza weterynarii. Niekiedy też pozostałość nie wymaga usunięcia i organizm sam się jej pozbędzie. O to warto zapytać jednak lekarza weterynarii, by nie narażać zwierzaka na powstanie w tym miejscu stanu zapalnego czy ropnej zmiany.

Czynności zalecane przy usuwaniu kleszcza z sierści psa:

Co zrobić po wyciągnięciu kleszcza u psa?

Nie każdy kleszcz jest zarażony patogenami, lecz warto to sprawdzić! Badanie laboratoryjne pozwoli wykluczyć lub potwierdzić ryzyko choroby.

Jak zabezpieczyć materiał do badań?

Połóż wyciągniętego kleszcza na zwilżonej gazie lub płatku kosmetycznym, włóż go do woreczka lub pojemnika i umieść w lodówce.

Kleszcza należy przewieźć do kliniki weterynaryjnej, poprosić o badanie pasożyta (jest to badanie płatne) i czekać na wynik badania.